Ekspert: Azja Płd.-Wsch. pozostanie strefą buforową między wpływami Chin i USA

20 lipca 2020, 08:53
1024px-Rimpac_battlegroup_2006
Fot. Mass Communications Specialist Seaman James R. Evan/U.S. Navy
Reklama

Stany Zjednoczone wciągają kraje Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej (ASEAN) w grę przeciwko Pekinowi na Morzu Południowochińskim, lecz ich rządy chcą uniknąć dostania się w strefę wpływów któregokolwiek z mocarstw – mówi malezyjski geostrateg dr Azmi Hassan.

"Kraje Azji Południowo-Wschodniej nie przemówią wspólnym głosem w sprawie naruszeń swoich wód terytorialnych, bo wiele z nich korzysta na współpracy z Chinami. Stając po stronie mniejszych państw regionu, Waszyngton stara się zachęcić je do zaostrzenia kursu wobec Pekinu, ale one same widzą swój interes w balansowaniu między oboma potęgami” – przekonuje geostrateg i wykładowca na Universiti Teknologi Malaysia, dr Azmi Hassan.

Stany Zjednoczone formalnie zakwestionowały ostatnio niemal wszystkie roszczenia Pekinu na Morzu Południowochińskim, nazywając je bezprawnymi. Stało się to kilka dni po zakończeniu chińskich manewrów w rejonie Wysp Paracelskich, o które rząd w Pekinie spiera się z Wietnamem, i wysłaniu tam dwóch amerykańskich lotniskowców oraz bombowca B-52.

Zaogniona sytuacja na strategicznym i bogatym w zasoby akwenie nie uspokaja się mimo deklaracji państw członkowskich ASEAN, które pod koniec czerwca wezwały wszystkie strony do przestrzegania prawa międzynarodowego, zwłaszcza Konwencji Narodów Zjednoczonych o prawie morza (UNCLOS). Członkowie bloku podkreślili wagę bezpieczeństwa i stabilności oraz wolności żeglugi i przelotu nad spornymi wodami. Ich deklarację poparł amerykański sekretarz stanu Mike Pompeo. “Chinom nie można pozwolić na traktowanie Morza Południowochińskiego jak swojego imperium morskiego” – napisał na Twitterze 28 czerwca.

Pekin zgłasza pretensje do 90 proc. obszaru Morza Południowochińskiego, co koliduje z międzynarodowo uznanymi prawami innych krajów, w tym Wietnamu, Filipin, Malezji i Brunei. W 2016 roku Stały Trybunał Arbitrażowy w Hadze obalił roszczenia terytorialne Pekinu wobec Filipin.

“Chiny wykorzystują obecną pandemię, by wybadać grunt i dokonują coraz śmielszych wtargnięć do wyłącznych stref ekonomicznych sąsiadów” – przyznaje dr Azmi. Prognozuje, że na akwenie nadal będzie dochodziło do incydentów, a roszczenia Pekinu nie zostaną skontrowane przez mocne stanowisko ASEAN.

“Interesy jego członków są zbyt rozbieżne, by mogli się wspólnie przeciwstawić chińskim żądaniom, nawet na papierze" - twierdzi analityk i wyjaśnia, że "twardego kursu wobec Pekinu nie popierają Laos i Kambodża, gdzie Chiny prowadzą największe inwestycje infrastrukturalne”. Wskazuje też na ogromną dysproporcję między potencjałami flot krajów Azji Południowo-Wschodniej i Chin oraz różnice w polityce poszczególnych rządów wobec Pekinu. “Podczas gdy Wietnam i Indonezja są bardzo asertywne w sprawach swojej suwerenności, Laos, Kambodża i Brunei od dawna powstrzymywały ASEAN przez konkretnymi działaniami” – mówi.

Geostrateg zauważa, że na chińskie inwestycje przychylnie patrzy także rząd Malezji i z tego powodu Kuala Lumpur rzadko reaguje na powtarzające się wtargnięcia chińskich kutrów i okrętów straży przybrzeżnej na swoje wody. “Malezja i Filipiny świadomie utrzymują pewną niejednoznaczność stanowisk w relacjach z Chinami, a spory zwykle rozwiązują zakulisowo. Istnieje przekonanie, że w odpowiedzi na otwartą krytykę Chiny podjęłyby kroki odwetowe” – przekonuje dr Azmi, dodając, że na taką politykę Malezji ma wpływ również fakt, że Chińczycy cieszą się tam większym zaufaniem niż Amerykanie.

Jego zdaniem nawet te państwa, które są wobec Chin krytyczne, będą wolały uniknąć jednoznacznego opowiedzenia się po stronie USA. Kraje broniące interesów na Morzu Południowochińskim nie zrezygnują z nich jednak i w przyszłości mogą tak jak Filipiny, występować o rozstrzygnięcie sporów do międzynarodowego trybunału. Najbardziej skłonny do tego jest Wietnam – ocenia ekspert.

Obok sporów terytorialnych i inwestycji ważnym czynnikiem wyznaczającym relacje państw Azji Południowo-Wschodniej z Chinami jest planowane regionalne porozumienie o wolnym handlu, znane jako RCEP (Regional Comprehensive Economic Partnership — Wszechstronne Regionalne Partnerstwo Ekonomiczne). W czerwcu przywódcy ASEAN zadeklarowali, że do końca 2020 roku podpiszą umowę, negocjowaną z Chinami oraz Japonią, Koreą Południową, Australią i Nową Zelandią. Jeśli pakt zostanie zawarty, doprowadzi do powstania największego obszaru wolnego handlu na świecie. Piętnaście tworzących go krajów obejmowałoby 30 proc. ludności świata i kontrolowało niemal 30 proc. globalnej gospodarki.

Zdaniem dr Azmiego umowa jest w założeniu korzystna dla wszystkich. Mogłaby też pomóc w rozmowach o tzw. kodzie postępowania na Morzu Południowochińskim, który zminimalizowałby napięcia. “Ale trzeba pamiętać, że zarówno przy negocjacjach kodu postępowania, jak i RCEP, gdy ma się do czynienia z Chinami, nigdy nie ma pewności, czy rzeczywiście wykonają swoją część zobowiązań” – ocenia ekspert.

PAP - mini

Defence24
Defence24
Reklama
KomentarzeLiczba komentarzy: 14
Reklama
Ech
poniedziałek, 20 lipca 2020, 13:28

USa chce chyba zeby NATO pomoglo jej nie tylko na pustyniach:) ale i w Azji. Juz cos przebonkuja. Mam nadzije ze Polacy na to sie nie nabiora. Bacmy jak Singapur - neutralni

Yy
poniedziałek, 20 lipca 2020, 16:24

Neutralni?Spójrz na mapę,Szwajcaria może być neutralna ale nie my.

piotrek
wtorek, 21 lipca 2020, 01:34

Tym bardziej powinnismy byc neutralni - Szwarcaria ma szanse w obronie, dla nas każda wojna będzie znaczyła ruinę!

wtorek, 21 lipca 2020, 12:54

Ukraina była neutralna i jak skonczyła?

wtorek, 21 lipca 2020, 22:09

Ukraina jest zamieszkana przez Rosjan i trochę Ukraińców

Ech
wtorek, 21 lipca 2020, 00:07

Prznajmiej neutralni jesli idzie o Azjie czy Bliski Wschod. Spojrz na mape - nie mamy zadnych biznesow w tym by walczyc w Afganstanie, Iraku. Czy Chinach. Co ma wspolnego NATO z Irakiem? Gdzie "rzym gdzie Krym".

Natowiec
poniedziałek, 20 lipca 2020, 13:43

Kolego tam rządzi ASEAN

Ech
wtorek, 21 lipca 2020, 00:07

A W Iraku kto rzadzi?

Davien
wtorek, 21 lipca 2020, 12:55

Rząd Iracki a dokładnei premier iraku, a co?

Oooooo co chodzi
poniedziałek, 20 lipca 2020, 12:48

Lotniskowiec w drodze na,okinawe Jak WIDAĆ CHRONI całą grupę atomówek

Bosmanz Pucka
poniedziałek, 20 lipca 2020, 12:41

Piękne foto lotniskowiec i grupa BOJOWA Ale TYLKO 5 burków To nie żarty?

wtorek, 21 lipca 2020, 01:34

To stare zdjęcie sprzed kilku lat

Pankracy
poniedziałek, 20 lipca 2020, 12:22

NAstępny koleś KPCH Ropa za,20 usd i malezja wymieka ale i tak Chińczycy ich przerobili na,szaro

Mad Max 2
poniedziałek, 20 lipca 2020, 11:45

ISLAMSKA Malezja w,potrzasku Ropa idziecdo chin i praktycznie jestcjuz państwem WASALNYM

Tweets Defence24