Polska ściąga z Kanady zabytkowy samolot gen. Sosnkowskiego

11 marca 2019, 17:36
Spirit of Ostra Brama
Przedstawiciele polskiej ambasady w Kanadzie i miejscowych władz pozują przed samolotem "Spirit of Ostra Brama". Fot. PLinCanada / Twitter

Kanadyjskie władze przekazały do Polski samolot Douglas DC-3 Dakota "Spirit of Ostra Brama", który w 1944 r. służył do przewozu naczelnego wodza polskich sił zbrojnych na Zachodzie gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego. Maszyna – a ściślej mówiąc to, co z niej zostało – trafi do Muzeum Wojska Polskiego w Warszawie.

Starania o sprowadzenie samolotu do Polski trwały kilka lat. Do tej pory znajdował się on w bazie wojskowej w mieście Winnipeg, stolicy stanu Manitoba w środkowej Kanadzie. W piątek DC-3 został oficjalnie przekazany przedstawicielom ambasady RP w Ottawie. Następnie miał zostać przetransportowany drogą lotniczą do Polski, najpierw do Wrocławia, potem do Warszawy.

Według szczegółowej informacji, którą opublikowały Królewskie Kanadyjskie Siły Powietrzne, samolot C-47A-1-DK Skytrain / Dakota III, czyli wojskowa wersja DC-3, został wyprodukowany w zakładach w Oklahoma City w USA w 1943 r. Nosił numer fabryczny 11906. Po przyjęciu na stan sił powietrznych armii USA otrzymał numer 42-92139. W styczniu 1944 r. został przekazany do brytyjskich Królewskich Sił Powietrznych (RAF). Otrzymał tam rejestrację FL547 (w źródłach można też znaleźć oznaczenie FD547). Od lipca do września 1944 r. (według innych źródeł od marca do sierpnia) samolotem latała polska załoga pod dowództwem kpt. Józefa Tyszki. Maszyna otrzymała wówczas nazwę "Spirit of Ostra Brama" i służyła do przewozu naczelnego wodza polskich sił zbrojnych na Zachodzie gen. broni Kazimierza Sosnkowskiego.

W tym okresie samolot należał do 216 Grupy Transportowej RAF. Nosiła brytyjskie znaki rozpoznawcze z dodatkowymi biało-czerwonymi szachownicami koło kokpitu.

Ceremonia przekazania do Polski samolotu
Ceremonia przekazania do Polski samolotu "Spirit of Ostra Brama". Przemawia Mikołaj Cholewicz z polskiej ambasady w Kanadzie. Fot. PLinCanada / Twitter

Po wojnie maszyna początkowo należała do kolejnych jednostek w bazach RAF w Bramcote i Silloth. W 1946 r. została sprzedana kanadyjskim liniom lotniczym Trans Canada Airlines (TCA) i przerobiona w zakładach Canadair na cywilny samolot pasażerski. Z rejestracją CF-TES latał on dla TCA do kwietnia 1963 r. Jego przylot do Winnipeg był ostatnią operacją DC-3 w barwach tego przewoźnika.

Przez następne lata samolot służył dwóm kolejnym przewoźnikom. W 1970 r. został wykreślony z rejestru statków powietrznych i służył jako źródło części zamiennych. Następnie stał się własnością jednego z lotniczych muzeów. W 2002 r., gdy historia samolotu została odkryta, został on przekazany do 17 Skrzydła Królewskich Kanadyjskich Sił Powietrznych w Winnipeg.

Niestety, w 2006 r. gondole silników i wewnętrzna część skrzydeł została usunięta i zezłomowana przez – jak to określono w komunikacie kanadyjskich lotników – "osoby, które nie wiedziały, że samolot był przechowywany z powodów historycznych". Z oryginalnego samolotu został kadłub, zewnętrzne części obu skrzydeł, jeden zestaw podwozia, kółko ogonowe i statecznik pionowy.

W 2016 r. kadłub został przeniesiony w inne miejsce w bazie, by zapobiec dalszym zniszczeniom. Samolot został także częściowo pomalowany przez miejscowych wolontariuszy. Na podstawie zdjęć z okresu II wojny światowej nanieśli oni na maszynę nazwę "Spirit of Ostra Brama" i biało-czerwoną szachownicę (w okolicach nosa), a także kokardę RAF oraz numer FL547 (bliżej ogona) – wszystkie w tych samych lokalizacjach, co oryginalnie. W marcu 2018 r. komponenty samolotu zostały przeniesione do hangaru celem oczyszczenia.

Reklama
Tweets Defence24