Słowacja wzmacnia pancerz. "Nowy sprzęt, ale i modernizacje" [ANALIZA]

1 listopada 2018, 06:38
słowacja 2
Fot. Ministerstvo obrany Slovenskej republiky/Facebook

Wojska Lądowe Republiki Słowacji są obecnie w trakcie realizacji programu głębokiej modernizacji i modyfikacji. Długookresowe plany zakładają nie tylko gruntowne unowocześnienie wyposażenia, ale też zmianę strukturalną i rozbudowę do 2030 roku. Wzmocnić je ma stopniowe zwiększanie nakładów przeznaczonych na obronność, tak by ok. 2024 roku osiągnąć wymagany przez NATO poziom 2 proc. PKB.

W 2016 roku opracowano w resorcie obrony Słowacji kolejną tzw. ”Białą Księgę”, w której zawarto rekomendacje związane z organizacją, wymaganym uzbrojeniem i zasadami funkcjonowania Sił Zbrojnych Republiki Słowacji. Nowy dokument to w zasadzie pokłosie zmian sytuacji gospodarczo-politycznej w Europie, głównie po aneksji Krymu przez Rosję (i w następstwie tego wojny na wschodniej Ukrainie) oraz agresywnej polityki tego państwa i obaw o własne bezpieczeństwo energetyczne. Te i inne wydarzenia zmusiły Słowację do przyspieszenia procesu modernizacji własnej armii oraz dokonania kolejnych przewartościowań prowadzonej polityki obronnej.

Obecnie zaleca się nie tylko przyspieszenie procesu modernizacji, ale też przebudowę struktur Wojsk Lądowych (WLąd.), Sił Powietrznych (SP) i Wojsk Specjalnych (WS) do 2030 roku. Dodatkowo planuje się zwiększyć liczbę żołnierzy zawodowych z obecnego poziomu ok. 12 500 do ponad 21 000 do ok. 2030 roku.

W następstwie rozwoju sytuacji opracowano też dokument „Długoterminowy plan rozwoju obrony do roku 2030”, w którym postuluje się przeznaczenie ok. 6,5 mld euro na modernizację Sił Zbrojnych.

Słowacja, pomimo przynależności do NATO, jak na razie nie osiągnęła zakładanego w sojuszu pułapu 2 proc. PKB przeznaczonego na obronność. Bratysława deklaruje spełnienie tego wymogu ok. 2024-26 roku. W 2017 roku budżet MON Słowacji wynosił 1,18 proc. PKB (ok. 972 mln euro). Poziom ten ma stopniowo wzrastać do 1,6 proc. PKB w 2020 i 2,0 proc. PKB około 2024 roku.

Stan obecny i plany modernizacyjne

W WLąd. służy ponad 9 tys. żołnierzy (stan na 2017). Zasadnicze formacje to 1 Brygada Zmechanizowana (BZ) z Tapoľčan i 2 Brygada Zmechanizowana z dowództwem w Prešovie. Dodatkowo działa też element wsparcia działań bojowych (Brygada Wsparcia) i dowodzenia oraz baza treningowo-mobilizacyjna armii. Nowe założenia mówią o wystawieniu na czas wojny 6 brygad ogólnowojskowych (głównie lekkich) z całym elementem zabezpieczenia logistycznego do 2030 roku.

Do wsparcia działań sojuszniczych w pierwszej kolejności ma być przygotowanych 7 batalionów – zmotoryzowany (wyposażonego w nowo pozyskane opancerzone wozy w układzie 4x4), 2 bataliony zmechanizowane (wyposażone w KTO Vydra), 3 ciężkie bataliony na bwp i  batalion pancerny.

Obecnie na stanie WLad. są czołgi T-72 (30), bwp BMP-1/2 (ok. 228), KTO OT-64/90 (68) i TATRAPAN (17). Jest też niewielka partia lżejszych pojazdów opancerzonych/MRAP, takich jak Aligator Master I i RG-32M. Z Rosji jeszcze w 2016 roku pozyskano partię pojazdów GAZ-2330 Tigr.

W skład artylerii wchodzą 155 mm haubice samobieżne M-2000 Zuzanna-1 (16) i 152 mm Dana (3) oraz ciągnione działa D-30 (19 w rezerwie).

Do 2024 roku modernizacji podane będą wszystkie T-72, a po 2025 roku planuje się uruchomienie procesu pozyskania czołgu kolejnej generacji.

W latach 2018–2021 dostarczonych zostanie 25 zmodyfikowanych haubic Zuzana 2 (potencjalna wartość umowy wyniesie 175 mln euro). Nowa haubica ma masę 26 500 kg i działo o długości lufy 52 kalibrów. Zasięg ognia sięga 41 kilometrów z wykorzystaniem pocisków odłamkowo-burzących z gazogeneratorem (BB) typu OFdMKM DV bez gazogeneratora (HB) typu OFdMKM), przy czym istnieje możliwość oddania do 6 strzałów na minutę w trybie automatycznym i 2 strzałów na minutę w manualnym.

Wyrzutnie artylerii rakietowej to 26 zestawów RM70/85 MODULAR i 4 RM-70. Stosunkowo słaby i przestrzały jest komponent przeciwpancerny w skład którego wchodzi 90 wyrzutni samobieżnych 9P135, 6 9P148 i 15 9S428 (nie licząc ppk na bwp). W planach jest pozyskanie nowoczesnych systemów przeciwpancernych oraz w pełni interoperacyjnego systemu łączności i przekazywania danych, zgodnego z tym  obowiązującym w większości państw członkowskich NATO.

Fot. mod.gov.sk
Fot. mod.gov.sk

Dostarczone zostały już pierwsze z zamówionych w koncernie SAAB granatników Carl-Gustaw w najnowszej odmianie M4. Będą one uzupełniały kilkanaście już wykorzystywanych starszych modeli M3. Najnowsza wersja dzięki zmianom konstrukcyjnym (wykonano ją z tytanu i włókna węglowego) osiągnęła masę poniżej 7 kg i pozwala na oddanie do 1000 strzałów. Można ją ponadto wyposażyć w system kierowania ogniem FCS51 (zmodyfikowany wariant FCS12) z zabudowanym dalmierzem laserowym, komputerem balistycznym, żyroskopem, programatorem zapalnika i systemem wymiany danych. Ceska Zbrojovka dostarczyła partię nowych karabinków 805 BREN A1/A2 i pistoletów CZ 75 SP-01 Phantom. Kolejne partie tej broni strzeleckiej będą zapewnie wkrótce zamawiane.

W 2017 roku został zaaprobowany plan pozyskania nowych transporterów opancerzonych za ok. 1,3 mld USD, a mających głównie zastąpić obecnie używane przestarzałe OT-64/90. W jego ramach w latach 2018-2029 planuje się pozyskać 81 KTO w układzie 8x8 za ok. 467 mln USD, a następnie większą partię lekkich pojazdów opancerzonych w układzie 4x4 (nawet ponad 400) za 877 mln USD. Oprócz samych wozów dostarczony ma zastać pakiet wsparcia ich eksploatacji, szkolenia załóg oraz ma być zapewnione przygotowanie niezbędnej infrastruktury do ich wykorzystania. 

Prototyp pojazdu w układzie 8x8 Vydra (opracowany na bazie zmodernizowanych fińskich AMV) przeszedł już pozytywnie dodatkowe testy poligonowe i został zarekomendowany rządowi przez MON. Seryjny transporter ma kosztować 3,33 mln euro netto a ogólna wartość zakupu 81 wozów ma (wraz z amunicją i wsparciem logistycznym) wynieść do 417 mln euro z VAT.

KTO Vydra został wyposażony w Zdalnie Sterowaną System Wieżowy (ZSSW) TURRA 30 będący oryginalnym opracowaniem słowackiego przemysłu. Transporter zachował zdolność pokonywania przeszkód wodnych pływaniem pomimo możliwości jego dopancerzenia do poziomu odpowiadającego IV wg STANAG 4569.

ZSSW TURRA 30 uzbrojony został w 30 mm armatę automatyczną 2A42 (zakres kątów naprowadzania w azymucie nx360o a elewacji od -10o do +70o) i sprzężony z nią 7,62 mm km PKTM. Zapas amunicji do armaty to 330 sztuk (175 odłamkowych/odłamkowo-zapalających i 155 przeciwpancernych) i 600 do km. Dodatkowo na lewym boku znajdują się dwie prowadnice dla ppk 9M113 Konkurs, a z czasem ma to być kontenerowa wyrzutnia ppk Spike-LR. Maksymalna prędkość obrotu wynosi 40o/s, zaś zmiany położenia lawety wieży 500o/s. Maksymalne przyspieszenie w obu płaszczyznach to mniej niż 60o/s2, a adekwatnie precyzja naprowadzania wynosi ponad 0,5 mrad.

W skład bloku obserwacyjno-celowniczego wchodzi sprzęgnięty mechaniczne z armatą zestaw z kamerą TV CCD, termowizyjną i dalmierzem laserowym przeznaczony dla celowniczego. Panoramiczna głowica dowódcy COAPS (Commander Open Architecture Panoramic Sight) wyposażona została w analogiczne przyrządy. Sama wieża ma konstrukcje modułową i w zależności od wozu na którym zostanie posadowiona może różnić się zamontowanym w niej wyposażeniem czy nawet wymiarami.

Natomiast nowym pojazdem w układzie 4x4 będzie najprawdopodobniej Aligator Master II. Wozy Aligator tzw. pierwszej generacji znajdują się w eksploatacji SZ Słowacji od 2005 roku. Nowy pojazd może przewozić do 10 żołnierzy desantu (jest o 1000 mm dłuższy), waży 6000 kg (pojazd nie obciążony) i ma maksymalną ładowność do 750 kg. Osiąga prędkość maksymalną na drodze do 130 km/h i może być uzbrojony w ZSMU oraz system samoosłony.

Przyjęto już do eksploatacji 21 zmodernizowanych wozów bojowych rodziny BVP-1/2 i BPzV Svatava (BMP-1/2). 11 wozów rozpoznawczych BpsVI trafiło do batalionu ISTAR wchodzącego w skład 2 BZ, a kolejnych dziesięć bwp BVP-M do 13 batalionu zmechanizowanego należącego do 1 BZ. Ogólnie procesowi modernizacji ma być w pierwszym etapie poddanych do 34 maszyn.

Wozy rozpoznawcze z czasem zostaną wymienione na wyżej opisane nowe pojazdy opancerzone w układzie 4x4 (specjalistyczne wyposażenie rozpoznawcze będzie z nich przeniesione na te wozy, a one same staną się zwykłymi bwp).

Nowy/zmodernizowany bwp ma długość 6735 mm, wysokość 2830 mm, szerokość 3460 mm i prześwit 350 mm. Pomimo, że masa całkowita wzrosła do 15 290 kg to nadal zachował on zdolność pokonywania przeszkód wodnych pływaniem. Wyposażono go w wieżę TURRA 30. Pozostawiono oryginalny układ napędowy. Trzyosobowa załoga i siedmioosobowy desant dysponuje nowymi siedziskami BOG-AMS-V redukującymi oddziaływanie spowodowane wybuchem miny lub innego ładunku pod dnem pojazdu. Nowy sprzęt łączności dostarczyła amerykańska firma Harris.

Wóz rozpoznawczy BVP-M ma zamontowane dodatkowe anteny i systemy łączności/przekazywania danych, a na wieży TURRA 30 brak jest panoramicznego przyrządu obserwacyjno-celowniczego dowódcy COAPS.

Natomiast samo rozpoczęcie procedury pozyskiwania zupełnie nowych bwp rozpocznie się najwcześniej ok. 2024 roku.

WLąd. eksploatują PPZR Igła-2 i Strzała-2M wraz z systemem dowodzenia Astra posadowionym na opancerzonym pojeździe Tatrapan.

Na pewno wzmocnieniem możliwości armii jest pozyskanie przez SP śmigłowców UH-60M Black Hawk i niedawno ogłoszony zamiar zakupu F-16 Block 70/72.

Warto zauważyć również, że na Słowacji funkcjonuje już Centrum Szkolenia Bojowego (Combat Training Center – CTC), czyli obiekt służący do prowadzenia szkolenia poligonowego na symulowanym polu walki, wykorzystujący głównie wyposażenie i laserowe systemy strzelań firmy Cubic.

Słowacja a Polska

Obszar modernizacyjny WLąd. Republiki Słowacji jest w zasadzie znacznej mierze tożsamy z modernizacją WLąd. RP. Różnica to przede wszystkim sposoby i rozmiary tego procesu, realizowanego w obu krajach oraz odnotowane już postępy. Słowacy postawili nie tylko na pozyskanie zupełnie nowego sprzętu, ale i na modernizację istniejącego. Wydaje się, że jest to droga bardziej zrównoważona i rokująca większe powodzenie niż oparcie się wyłącznie na całkowitej wymianie generacyjnej. Zwłaszcza, że oba państwa nie mają możliwości przeznaczenia wystarczających środków na tak szeroko zakrojony.

W przypadku Polski na niekorzyść można uznać zaniedbanie w poprzednich latach procesu nie tylko modernizacji, ale nawet utrzymania wybranych systemów w stanie zdolnym do właściwej eksploatacji. To niestety dzisiaj skutkuje wieloma problemami, tak trudnymi do rozwiązania.

Słowacja pomimo dużo mniejszych niż Polska nakładów finansowych (ale i ogólnych potrzeb) przy późniejszym rozpoczęciu programów modernizacyjnych w kilku ostatnich latach dokonała wiele. Dostarczane są już nowe śmigłowce wielozadaniowe, zmodernizowane bwp/bwr, nowe haubice czy lekka broń piechoty (w tym ppanc.). Prowadzone są zaawansowane przygotowania do zakupu nowego transportera i myśliwców F-16. Natomiast wybór (a w zasadzie aprobata) nowego ppk może nastąpić w najbliższym czasie, tak samo jak pojazdu opancerzonego w układzie 4x4. 

Reklama
KomentarzeLiczba komentarzy: 14
Reklama
zeus89
wtorek, 6 listopada 2018, 10:57

Marek1. Gdy pojawia się artykuł, że Polska coś modernizuje to ty piszesz, że nic się u nas nie dzieje, a jak napisali, że Słowacja coś modernizuje (swoje 30 czołgów) to ty popadasz w zachwyt, że oni potężnie rozwijają armię a my nic. Ja wiem , że u nas w kilku sektorach nic się nie dzieje ale może spójrz na te miejsca gdzie się coś dzieje i porównaj do działań POTĘŻNEJ Słowacji :)

Okręcik
poniedziałek, 5 listopada 2018, 19:40

Kolego iras wydawanie to jedno, a z sensem to drugie. Z naszą gospodarką nie dorównamy Niemcom czy Francuzom, ale kiedyś być może. Celem mojego komentarza było uświadomienie pewnym patriotom jaka jest skala naszej "mocarstwowości".

Marek
niedziela, 4 listopada 2018, 08:29

@tak tylko.... uzupełniam Mamy ten Folksszturm? To gdzie do wojska zapisują pięćdziesięcioletnich dziadków i czternastoletnich smarkaczy? @AAA Bo nie warto. A, że oferowali nic dziwnego. Każdy próbuje zarobić.

iras
sobota, 3 listopada 2018, 14:37

Okręcik - A jak mają na nas patrzeć. Może jak byśmy wydawali na wojsko 10 razy tyle. Ale zaraz, 10 x 2% to tylko 20% PKB, a to jedyne 100% naszego budżetu :(

Okręcik
piątek, 2 listopada 2018, 15:36

Kolego extern, fakt jesteśmy potęga w stosunku do Słowacji, ale nasz potencjalny przeciwnik czyli Rosja, patrzy na nas jak my na Słowację. A od 3 lat jak na 1/2 Słowację.

kjhkhj
piątek, 2 listopada 2018, 13:13

>>Marek1 >>Jak zwykle na tle kolejnego, o wiele słabszego ekonomicznie/finansowo sąsiada Polska wypada wręcz >>BEZNADZIEJNIE. Zresztą WSZYSTKIE kraje sąsiednie konsekwentnie i skutecznie modernizują swe armie, >>tylko u nas trwa dramatyczny impas w KAŻDEJ dziedzinie. ..... Mimo wszystko przesadzasz, ani nasi sąsiedzi nie są tacy doskonali, ani my nie jesteśmy tacy słabi. Natomiast prawdą jest, że Polska ma bardzo ambitny program modernizacji i jeśli tylko jego część się powiedzie, to naprawdę będzie szacun.

AAA
piątek, 2 listopada 2018, 08:44

Oferowali nam moderkę Dan do poziomu Zuzanna 2000, ale odpowiedzieliśmy, że nie warto bo je zaraz wycofamy... To było koło 2000 r. albo wcześniej

tak tylko.... uzupełniam
czwartek, 1 listopada 2018, 19:41

A My za to mamy Folksszturm

Extern
czwartek, 1 listopada 2018, 18:40

@Marek1 Dobrze się czujesz? Doczytałeś że Słowacja ma na stanie 30 czołgów T-72, 19 dział samobieżnch, 228 BWP1, 68 starych KTO SKOT, żadnch sił powietrznch czy choćby realnej broni przeciwpancernej? Wiesz ile my mamy i czego? Może i kiepsko u nas modernizowana jest armia, ale na tle Słowacji to jesteśmy czempionem.

As
czwartek, 1 listopada 2018, 17:31

U nas słowo modernizacja jest podkreślane jako coś nadzwyczajnego, okazjonalnego, poprostu dopust Boży, a przecież to nic innego jak równanie do reszty świata i ten proces obowiązuje zawsze i wszystkich, którzy nie chcą zniknąć z mapy świata. Przechodzą przez to kraje, które są o 50 lat i dwie generacje sprzętu przed Polską, Słowacją, Czechami i innymi krajami Europy Środkowo-Wschodniej. Ten proces my sami i nasi sąsiedzi zatrzymali w latach 70tych a mldernizacją nazywają potdtrzymywanie przy życiu zabytków wojennych.

bender
czwartek, 1 listopada 2018, 17:16

Odnosze wrazenie, zwlaszcza w koncowym akapicie, ze autor bardzo chcial nam przywalic, a lata swietlne zapoznionych Slowakow poglaskac. Na Slowacji dopiero mysla o nowym lotnictwie, dopiero mysla o KTO, slabutka ta ich artyleria, marne srodki na obronnosc, ale autor tak nagial rzeczywistosc, zeby bylo jak mu sie wydaje. Za to nie napisal, ze ta wieza do KTO to badziewie z niecelna armata i z minimalnym poziomem ochrony. Zadnego STANAG IV ta wieza nie ma i miec nie bdzie. Jedynke z trudem lapie. Nawet ciekawy opis stanu slowackich sil zbrojnych zakonczony beznadziejna manipulacja na koniec.

Marek1
czwartek, 1 listopada 2018, 12:02

Jak zwykle na tle kolejnego, o wiele słabszego ekonomicznie/finansowo sąsiada Polska wypada wręcz BEZNADZIEJNIE. Zresztą WSZYSTKIE kraje sąsiednie konsekwentnie i skutecznie modernizują swe armie, tylko u nas trwa dramatyczny impas w KAŻDEJ dziedzinie. Powszechna niekompetencja, dyletantyzm, totalne upolitycznienie wszystkich poziomów decyzyjnych, a niekiedy wręcz jawne sabotowanie przez polityków modernizacji WP są zjawiskami powszechnymi i NIE budzą zainteresowania służb. Zresztą one zostały totalnie rozmontowane i upolitycznione już wcześniej i po prostu NIE działają ...

Ok bajdur
czwartek, 1 listopada 2018, 11:11

Carol Gustaw m4. Dlaczego nie możemy go kupić dla naszej armii a wysiłki analityczne i środki pezerzucic na inne ważne projekty? Raki potrzebują pełnego spektrum nowoczesnej amunicji. Stodwudziestki robią wielką różnicę. My je mamy i wystarczy tylko dobrze rozwinąć możliwości Raków. Nie można produkować wszystkiego. Nasze Dany także powinny być objęte modernizacją do kalibru 155- przynajmniej 24 szt . W zamian Słowakom można zaoferować system Poprad, który jest na światowym poziome. Uważam, że nowe wieże bezzalogowe powinny trafić szybko na bwp1. Trzeba je testować w praktyce. Jeśli chodzi o integrację zalogowych wież to nie mamy wyboru. Leonardo musi nam zintegtowac Spike z Rosomakami. Nasz przemysł miał na to ponad dziesięć lat. Miarka się przebrała. Sprawa taka sama jak w przypadku podwozia do Kraba.

ccc
czwartek, 1 listopada 2018, 10:22

Jak Oni zostali przyjęci do NATO ? Pewnie na tych samych zasadach co My ..................

Reklama
Tweets Defence24
 
Reklama