Reklama
Reklama

Zasłużone okręty odchodzą na emeryturę

3 grudnia 2013, 15:13
Na rufie okrętów 1241 znajdowały się dwie wyrzutnie celów pozornych typu PK-16, czteroprowadnicowa wyrzutnia przenośnych rakiet przeciwlotniczych MTU - 4U, powyżej dwie armaty AK-630 i za nimi kolumienka celownicza do strzelania ręcznego Kołonka-221 – fot. M. Dura/D24
System obserwacji technicznej okrętów projektu 1241: belkowa antena radaru nawigacyjnego Racal Decca, radar kierowania uzbrojeniem artyleryjskim MR-123, antena paraboliczna radaru kierowania uzbrojeniem rakietowym Harpun E, po prawej stronie od niego obrotowa antena interrogatora systemu IFF, a najwyżej mała kopułka z anteną transpondera systemu IFF – fot. M. Dura/D24
Tarantule były uzbrojone w dwie sześciolufowe armaty AK-630 kalibru 30 mm – fot. M. Dura/D24
Armata dziobowa AK-176 kalibru 76 mm – fot. M. Dura/D24
Rufa okrętów 1241 z widocznymi zamkniętymi wylotami od turbin – fot. M. Dura/D24
Głównym uzbrojeniem Tarantul były cztery rakiety przeciwokrętowe – po dwie na burcie – fot. M. Dura/D24
Dzisiaj wycofano z Marynarki Wojennej RP dwa okręty rakietowe ORP „Metalowiec” i ORP „Rolnik” – fot. M. Dura/D24

Dzisiaj w porcie wojennym w Gdyni odbyła się uroczysta ceremonia ostatniego opuszczenia bandery na ORP „Metalowiec” i ORP „Rolnik”. W ten sposób zakończyła się era radzieckich okrętów rakietowych w polskiej Marynarce Wojennej.

W Gdyni pożegnano ostatnie okręty projektu 1241 RE typu Mołnia (Tarantul I), które służyły w polskiej Marynarce Wojennej od 1983 r. Polska otrzymała w sumie cztery takie jednostki. Pierwszy okręt przybył do Gdyni jeszcze pod radziecką banderą 5 grudnia 1983 r. by 28 grudnia 1983 r. otrzymać biało- czerwoną banderę, nazwę ORP „Górnik” oraz numer taktyczny „434” (zachowano w ten sposób ciągłość numeracji, ponieważ ostatni kuter rakietowy projektu 205 ORP „Władysławowo” miał numer burtowy „433”).

W 1984 r. wprowadzono do służby okręt ORP „Hutnik” („435”), w 1988 r. ORP „Metalowiec” („436”) i w 1989 r. ORP „Rolnik” („437”). Rakiety przeciwokrętowe dla tych jednostek pływających (typu P-21/P-22) były składowane na terenie Bazy Technicznej MW w Gdyni-Demptowie.

Z okrętów tych początkowo utworzono samodzielną grupę okrętów rakietowych, później w ramach 3 Flotylli Okrętów weszły one w skład 2 dywizjonu Kutrów Rakietowo-Torpedowych (chociaż żadna z wykorzystywanych wtedy tam jednostek nie była uzbrojona w torpedy). Po wycofaniu większości kutrów rakietowych projektu 205 połączono w 1 i 2 Dywizjon Kutrów Rakietowo-Torpedowych tworząc w 2004 roku dywizjon Okrętów Rakietowych

Niestety już 31 maja 2005 r. po raz ostatni opuszczono bandery na okrętach ORP „Górnik” i ORP „Hutnik”. Pozostałe dwie jednostki projektu 1241 weszły od 1 stycznia 2011 r. po rozformowaniu Dywizjonu Okrętów Rakietowych w skład Dywizjonu Okrętów Bojowych, gdzie służyły do dzisiaj.

Budowa okrętów projektu 1241R

Okręty projektu 1241R można zaliczyć do klasy małych korwet ze względu na wymiary (długość na linii wodnej - 56,1 m, szerokość na linii wodnej - 8,74 m i po pokładzie 11,5 m, wysokość z masztem anten - 19,7 m) i wyporność (maksymalna - 496 ton). w Polsce jednak przez długi czas były klasyfikowane jako MOR (Małe Okręty Rakietowe).

Ich napęd główny typu M15E stanowiły: 2 turbiny gazowe - marszowe DM 76 (o mocy maksymalnej 4000 KM każda) oraz 2 turbiny gazowe - szczytowe DR 77 (o mocy maksymalnej 12000 M każda). Pozwalały one na osiąganie prędkości nawet powyżej 43 w (prędkość ekonomiczna to 14 w). Były to więc jedne z najszybszych jednostek tej wielkości w akwenie Morza Bałtyckiego.

Tarantule mogły wykonywać zadania do stanu morza 8 mając autonomiczność 10 dób i zasięg do 2200 Mm (zabierając pełny zapas paliwa – 104 t i wody słodkiej- 7,8 t). Załogę stanowiło 45 osób.

Zadania Tarantul

Marynarka Wojenna pozbyła się dzisiaj dwóch jednostek silnie uzbrojonych przeciwko innym okrętom i słabo uzbrojonych przeciwko statkom powietrznym. Dostaliśmy bowiem od Związku Radzieckiego okręt bez radaru wykrywania obiektów powietrznych, tak więc nie było możliwości wskazania celu dla radarów kierowania uzbrojeniem artyleryjskim MR-123 (stacja ta mając igłową wiązkę antenową potrzebowała kilkadziesiąt sekund na samodzielne, jednorazowe przeszukanie całej strefy).

Z drugiej jednak strony zadaniem okrętów rakietowych projektu 1241RE nie było samodzielne działanie w rejonach zagrożonych obcym lotnictwem, ale wykonywanie zadań na „ograniczonych akwenach morskich, tzn. na morzach zamkniętych i półzamkniętych oraz w strefie przybrzeżnej mórz otwartych” w oparciu o małe porty i w osłonie brzegu. Można więc było się pogodzić z większym zagrożeniem z powietrza, chociaż nie była to na pewno bezbronność.

Uzbrojenie okrętów typu Taratul

Głównym uzbrojeniem okrętów projektu 1241R były cztery rakiety przeciwokrętowe P21 z aktywnie samonaprowadzającą się głowicą radiolokacyjną lub P22 z głowicą samonaprowadzającą się pasywnie na podczerwień (oznaczenie NATO SS-N-2C Styx) –wystrzeliwane z dwóch podwójnych wyrzutni KT-138E i sterowane przez 4 urządzenia kontroli przedstartowej RPK - M.

Uzbrojenie artyleryjskie stanowiły: jedna armata dziobowa średniego kalibru AK-176M (kalibru 76 mm) o łącznym zapasie 252 naboi oraz dwie rufowe armaty sześciolufowe małego kalibru AK-630M (kalibru 30 mm).

Obronę przeciwlotniczą (poza armatami) stanowiła jedna wyrzutnia MTU - 4U, na której można było zamontować cztery przenośne rakiety przeciwlotnicze typu Strzała - 2M (oznaczenie NATO SA-N-5 Grail) oraz system obrony pasywnej tworzony przez dwie szesnastoprowadnicowe wyrzutnie rakietowych celów pozornych PK-16.

Dane dla systemu kierowania strzelaniem rakietowym Koral – E zapewniała stacja radiolokacyjna wykrywania celów nawodnych Harpun – E natomiast kierowanie ogniem artyleryjskim odbywał się z wykorzystaniem radiolokacyjnego systemu wykrywania celów i kierowania ogniem Wympieł-A/221, w skład którego wchodzi stacja radiolokacyjna i kierowania ogniem artylerii MR-123 oraz celownik Kołonka-221.

Co Tarantule pozostawiły?

Zgodnie z oficjalnym komunikatem „w trakcie swojej służby okręty przebyły w sumie około 100 tysięcy mil morskich, wystrzeliły ponad 60 rakiet przeciwokrętowych (z pokładu ORP „Rolnik” wystrzelono 33 rakiety, a z pokładu ORP „Metalowiec” - 30 rakiet) i 50 000 sztuk amunicji artyleryjskiej różnego kalibru. Wielokrotnie uczestniczyły w największych międzynarodowych manewrach na Bałtyku „Baltops”, a z elitarnymi Siłami Odpowiedzi NATO współpracował w serii ćwiczeń Passex.”

W rzeczywistości o wiele ważniejsze jest to, że na pokładach tych okrętów wychowała się ogromna rzesza marynarzy, którzy do dzisiaj służą w Marynarce Wojennej i korzystają z tego, co poznali na MOR-ach. Kasowanie starych okrętów jest normalnym procesem, ale mniej to smuci, jeżeli proponuje się coś w zamian. Niestety u nas nadal proponowane są tylko plany.

Z marynarskich wspomnień

Z okrętami projektu 1241 wiąże się wiele marynarskich wspomnień, ale warto przypomnieć jedno, o który mało się mówi oficjalnie. Pod koniec lat osiemdziesiątych 15 czerwcu 1987 r., w czasie strzelań artyleryjskich do faktycznych celów powietrznych z wykorzystaniem radarów na radzieckim poligonie morskim na zachód od przylądka Taran doszło do wypadku.

„Szpiegujący” te manewry okręt NATO (niemiecki „Neckar”) podszedł zbyt blisko i prowadzący cel powietrzny radar MR-123 z polskiej „Tarantuli” (ORP „Górnik” lub PRP „Hutnik”) przerzucił się na większy obiekt, a wiec jednostkę pływającą.

Polski operator od razu się zorientował i przerwał prowadzenie ognia ale przy szybkostrzelności 4000 strzałów na minutę wiązka pocisków „liznęła” „Neckara”. Osiem z nich weszło w cel, trafiając w burtę i jedną z wież artyleryjskich (której nie udało się zresztą naprawić i trzeba ją było później zdemontować). Na szczęście tylko trzech niemieckich marynarzy zostało rannych chociaż straty wyceniono na ponad pół miliona marek.

Kiedy po wpłynięciu do Bałtijsak, nasi marynarze zwiedzali miasto, często byli zaczepiani przez Rosjan pytaniem „To wy postrzeliliście tego Niemca?”. A kiedy Polacy odpowiadali „Tak” wtedy Rosjanie się uśmiechali, klepali ich po plecach i pokazując uniesiony kciuk mówili „Haraszo".

 

KomentarzeLiczba komentarzy: 19
feitosa
piątek, 6 grudnia 2013, 23:00

Ja tam byłem miód i wino piłem... Max trochę konfabuluje, ale cóś tam tej prawdy jest. Strzelanie pod Baltijskiem było strzelaniem doświadczalnym, Rakietę P-15 strzelali DDR-owcy, okręty uszykowane prostopadle do toru lotu rakiety miały ją zniszczyć różnymi środkami ogniowymi. Faktycznie to MR-123 gubił śledzenie przy przejściu w sektor rufowy i związane to było z przejściem anteny "przez" cień masztu. Pewien jestem, że nie ostrzelał "Niemca" Górnik. Na pewno podczas tego strzelania "zwis" wykonały AK-630 Hutnika, a czy jakiś 205 nie był w to zamieszany tego nie można wykluczyć. ("Taki tam" bajki pisze, bo w tym czasie nie było już "starej" Warszawy a "nowej" jeszcze nie było, a okręty pr. 1241 "straszliwe bliźniaki" już drugi raz brały udział w ZEO - Zjednoczona Eskadra Okrętów (1986, 1987) zastępując właśnie ORP Warszawa ze znakomitym efektem) Po całym zdarzeniu "straszliwe bliźniaki" z Baltijska expressowo przemieściły się do Tallina i tam w fińskiej telewizji, którą można było podejrzeć zobaczyliśmy efekty całego zamieszania, W tym czasie niejaki Jerzy U. w naszej TV głosił, że nieprawdą jest jakoby polski okręt itd..., itp...

Taki tam
środa, 4 grudnia 2013, 22:51

Neckara nie postrzelił okręt pr. 1241 lecz 205. Okręty 1 i 2 dKTR-T na poligonie w Bałtijsku zwalczały z AK 230 cel powietrzny w postaci rakiety P15, wystrzelonej do ORP Warszawa, kiedy Neckar mimo ostrzeżeń wszedł w pole rażenia. Widziałem to osobiście. Ostatnie zdanie w artykule to fantazja autora - po przejściu z poligonu do Bałtijska nikt na ląd nie wychodził, było to ostatnie zadanie, po ok. 2 godzinach okręty wyszły do Gdyni.

161
sobota, 19 grudnia 2015, 00:44

bylem tam pamietam byl to MOR 205 NUMER BURTOWY 423 DOSKONALE TO PAMIETAM JAK PRZYSLISMY NA OKSYWIE TO CALY PORT BYL W ALARMIE BOJOWYM WSZYSTKIE TOPY NA FIOLETOWO O CALYM ZDARZENIU ZDARZENIU CO SIE WYDARZYLO DOWIEDZIALEM SIE JAK POJECHALEM DO DOMU NA URLOP

JRS
czwartek, 5 grudnia 2013, 17:05

Daje sie auwazyc rosyjskie sympatie u autorów D-24.

gosc
środa, 4 grudnia 2013, 19:09

Gdyby postrzelili ruska to mogliby byc dumni

NAVY
środa, 4 grudnia 2013, 17:01

Dawno dawno temu byłem dumny, gdy czytałem w MORZU o wprowadzeniu do linii nowych okrętów ...wiele lat pózniej miałem przyjemność zwiedzić pokład ORP Górnik i nie było problemów z małymi dziećmi wcisnąć się pod pokład ,a dzis czytam o wycofaniu ostatnich Tarantul .... W normalnym kraju najpierw się wprowadza do linii nowe okręty zastępując stare - u nas wychodzi jak zawsze - najpierw wycofać, a potem pomyślimy co dalej.... Proces likwidacyjny trwa [*]

NAVY
środa, 4 grudnia 2013, 15:33

Dawno dawno temu byłem dumny, gdy czytałem w MORZU o wprowadzeniu do linii nowych okrętów ...wiele lat pózniej miałem przyjemność zwiedzić pokład ORP Górnik i nie było problemów z małymi dziećmi wcisnąć się pod pokład ,a dziś czytam o wycofaniu ostatnich Tarantul .... W normalnym kraju najpierw się wprowadza do linii nowe okręty zastępując stare - u nas wychodzi jak zawsze - najpierw wycofać, a potem pomyślimy co dalej.... Proces likwidacyjny trwa [*]

jang
środa, 4 grudnia 2013, 11:21

USA złomują młodsze niż Pulaski/Kościuszko fregaty oceaniczne z tej samej rodziny to trafia się okazja by je TEŻ wypożyczyć,wyremontować i oddać do ich Muzeum Techniki....

Swojak
środa, 4 grudnia 2013, 11:17

Pewnie dziadek przewraca się w grobie że to co on powołał do życia teraz sukcesywnie krok po kroku się demontuje.Kupując lub dzierżawiąc pod remontowany złom.

MK
wtorek, 3 grudnia 2013, 22:07

I tak oto nasza MW straciła dwa ostatnie okręty nawodne. Pozostałe to są statki, niestety.

oskarm
czwartek, 5 grudnia 2013, 08:03

MK, wyjasnij dlaczego Tarantule wedlug ciebie to okrety a Orkany to juz tylko statki.

matros
środa, 4 grudnia 2013, 23:54

Do MK. Trochę Cię poniosło z tym ,,ostatnie okręty nawodne" !!! "KASZUB" dalej w linii. "ORKANY" też chodzą. Fregaty... Trochę pokory dla Tych co na morzu !!!

rebeliant80
wtorek, 3 grudnia 2013, 21:05

Na miejsce tych okrętów należy zakupić poniemieckie pontony, one nie rdzewieją

say69mat
wtorek, 3 grudnia 2013, 18:49

Wycięliśmy, w ramach reformy i cięć postsowiecki szmelc, i ... co dalej???

Artwi
środa, 4 grudnia 2013, 11:49

Mamy za to w ramach reformy poamerykański szmelc w postaci fregat klasy Perry i wydajemy pół miliarda na ich utrzymanie... Rosjanie zrobiliby przysługę naszemu budżetowi obronnemu, gdyby je zatopili... :-))))))))

Mirosław Znamirowski
środa, 4 grudnia 2013, 10:00

Czy to był szmelc? Prawdziwy szmelc to przekazane nam przez jankesów fregaty typu OHP. A te Tarantule wcale nie były aż tak zużyte i mogły by spokojnie posłużyć jeszcze z 10 lat gdyby je zmodernizowano jak była okazja. W momencie dozbrajania małych okrętów rakietowych projektu 660 (typ Orkan) należało doprowadzić też do podobnego stanu nasze okręty projektu 1241 (czyli przede wszystkim przezbroić je w rakiety RBS-15). No ale jakiś "mądry" na górze wymyślił sobie, że mamy się pozbyć jak najszybciej całego ruskiego sprzętu nawet jeśli to rozwiązanie sprzeczne ze zdrowym rozsądkiem czy rachunkiem ekonomicznym (za to jedynie słuszne ideologicznie).

Scooby
wtorek, 3 grudnia 2013, 22:10

NSM .

tom
wtorek, 3 grudnia 2013, 21:05

Mamy ORP Gawron całkowicie niewidzialny dla radarów ) Porazajacy jest brak planowania na okres 15-20 lat i konsekwentne realizowanie zamierzeń. Może powinniśmy zatrudnić paru specjalistów z GRU, zapłacić im parę baniek, niech oni opracują koncepcję funkcjonowania MW, bo nasi geniusze nic nie potrafią nic

pazur
sobota, 19 grudnia 2015, 00:26

to bylo strzelanie do holowanej tarczy strzelec to hutnik

Reklama
Reklama
Reklama
Tweets Defence24
 
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama
Reklama