Reklama
Reklama

Kulisy aneksji Krymu. 31 Brygada "desantu" w operacji zajęcia półwyspu

18 kwietnia 2015, 19:40
Fot. Elizabeth Arrot/VOA/Wikimedia Commons.

O „krymskiej operacji specjalnej”, jako świetnie przygotowanej i przeprowadzonej bezkrwawej akcji „przywrócenia” półwyspu do Rosji, rosyjskie media wszelkiej maści zaczęły pisać od momentu, gdy prezydent Putin stwierdził oficjalnie, iż na Krymie byli jednak żołnierze rosyjskich sił zbrojnych. Od tego czasu pojawiło się wiele materiałów prasowych, w tym wywiady. Poniższa analiza opiera się na relacji jednego z żołnierzy 31 Samodzielnej Gwardyjskiej Brygady Desantowo-Szturmowej z Uljanowska.

Alarm w 31 Brygadzie został ogłoszony wieczorem 22 lutego. W kolejnych dniach przygotowywano się do akcji, przy czym powody nagłego ogłoszenia gotowości bojowej nie były znane. Nie było pewne, czy są to działania związane z sytuacją na Ukrainie, czy też w ramach zwyczajnego sprawdzianu gotowości bojowej i wyjścia na poligony.

Na lotnisku, przeznaczona do akcji grupa bojowa (minimum batalion), została załadowana do dużej ilości samolotów transportowych Ił-76 i odleciała do Anapy. Ponieważ 31 Brygada, jako "siły pokojowe" w ramach Organizacji Układu o Bezpieczeństwie Zbiorowym (OUBZ, ros. ODKB), wykonuje misje o charakterze alarmowym (vide kryzysowa sytuacja w Kirgizji, gdzie do ochrony bazy Kant wysłano rotacyjnie właśnie żołnierzy z tej jednostki), desantnicy przyjęli wszystko ze stoickim spokojem. Nie bez znaczenia jest także fakt, że w jednostce służą wyłącznie żołnierze na kontrakcie.

Na lotnisku w Anapie grupa bojowa brygady została załadowana na ciężarowe Kamazy i odjechała do Noworosyjska. W porcie czekał już na nią jeden z okrętów desantowych Floty Czarnomorskiej. Jednostka nie weszła jednak do portu w Sewastopolu, ale żołnierze musieli w nocy, w czasie lekkiego sztormu, przejść po trapie na pokład trałowca. Akcja obarczona była pewnym ryzykiem, gdyż warunki nie były łatwe (noc, fale) tymczasem spadochroniarze obładowani byli ciężkim sprzętem – w sytuacji upadku do głębokiej wody (do dna 1 tys. m) szanse na ratunek były iluzoryczne.

W trałowcu było tak samo ciasno, jak na okręcie desantowym, jednak operacja przeszła bez opóźnień i kłopotów. W porcie podstawiono kolejną kolumnę samochodów ciężarowych i desantnicy zostali umieszczeni w nowych koszarach na terenie bazy 810 Brygady Piechoty Morskiej Floty Czarnomorskiej. Przez cały czas pilnowano ciszy radiowej i przestrzegano – jak się okazało skutecznie – żeby milczały telefony, zablokowano także możliwość połączeń internetowych (standardowym działaniem jest odbieranie żołnierzom telefonów i środków łączności).

Pierwsza akcja, podjęta jeszcze wieczorem tego samego dnia, okazała się nieudaną – spadochroniarze w pełnym ekwipunku załadowali się na Kamazy, ale po chwili zamieszania zostali zawróceni do bazy. Sytuacja jest ciekawa chociażby z tego względu, że o celach akcji nie wiedzieli nic ani dowódcy kompanii, ani plutonów. Dodać warto, że nie jest to sytuacja nietypowa, ale raczej standard. W tym konkretnych przypadku skutkiem było, że nie można było przeprowadzić „na sucho” odprawy w ramach pododdziałów i omówić zadania, ewentualne zagrożenia, scenariusze działań etc. W trudnej sytuacji stawiało to także dowódców kompanii i plutonów. Ta konkretna akcja, poza wściekłością oficerów i żołnierzy, zakończyła się uszkodzeniem jednego z wozów Gaz Tigr (kierowca zasnął i najechał na leżące na drodze drzewo), przydzielonych z jednej z brygad specnazu (prawdopodobnie z 22 Brygady).

Kolejna akcja była już dobrze przygotowana – znane były cele, zadania itp. Dowódcy kompanii i plutonów mogli przygotować swoich podwładnych na ewentualne scenariusze działań bojowych. Grupa bojowa brygady została przerzucona ciężarówkami – przez Symferopol - do miejscowości Pierewalnie (Perewalne), z zadaniem zablokowania bazy ukraińskiej 36 Brygady Ochrony Wybrzeża (wojsk brzegowych).

Żołnierze jechali jak na akcję bojową. Nikt nie mógł wówczas przewidzieć rozwoju sytuacji i ewentualnej wymiany ognia, dlatego ciężarówki wypełnione były ostrą amunicją.

Batalion ze składu brygady z Uljanowska (później najprawdopodobniej dwa) zajął stanowiska bojowe na wzniesieniu niedaleko bazy, demonstrując siłę i gotowość do działań. Ukraińcom dano poznać – zarówno postawą, jak i słownie – że w razie oporu zostaną starci z powierzchni ziemi. Rzeczywiście rosyjskie siły i środki w Pierewalnie były dość poważne – szacuje się, że 2 marca bazę blokowało ok. 800 żołnierzy (tzw. „zielonych ludzików”), dysponujących samochodami ciężarowymi (Kamaz, Urał) oraz terenowymi (UAZ, Tigr). Poza bronią indywidualną i zespołową spadochroniarze mieli do dyspozycji granatniki RPG-26 oraz – istotny "argument perswazji" – etatową grupę snajperów (pluton).

Sądząc po ilości żołnierzy można przypuszczać, że już wówczas bazę blokowały dwa bataliony spadochroniarzy oraz wydzielony, podporządkowany operacyjnie, pododdział specnazu. Dość szybko doszło do przyjaznych kontaktów z żołnierzami 36 Brygady, którzy wcale nie zamierzali stawiać większego oporu (zdecydowana większość z nich przeszła potem na służbę rosyjską).

Niemiłą niespodzianka dla żołnierzy rosyjskich był fakt, że na terenie jednostki przebywała tymczasowo (na ćwiczeniach) ukraińska kompania rozpoznawcza  (rozpoznawczo-desantowa rota) z 25 Samodzielnej Brygady Powietrznodesantowej. Jak wspomina wojskowy z 31 Brygady ukraińscy koledzy po fachu, jak przystało na oddział elitarny, wzbudzali respekt swoją godną postawą i napsuli Rosjanom sporo nerwów (wszak wycelowanych w swoją stronę luf BMD-2 nie można było całkowicie zignorować). Można sądzić, że w innym przypadku baza zostałaby przejęta znacznie szybciej, niż po upływie trzech tygodni blokady (stało się to ok. 19-20 marca).

Ponieważ obu stronom nie zależało na eskalacji konfliktu ostatecznie ukraińscy spadochroniarze (61-68 żołnierzy, 15 pojazdów) pod eskortą opuścili Pierewalnie i wyjechali z Krymu na Ukrainę. Obecność kompanii z 25 Brygady Powietrznodesantowej i bojowych wozów desantu spowodowała, że grupa bojowa, złożona z minimum dwóch batalionów, rozwinęła się dookoła bazy z pełnym zapasem amunicji oraz środkami przeciwpancernymi. Jeden batalion, z przydzielonymi ppk (bateria przeciwpancerna), zajmował stanowiska na wspomnianym wcześniej wzgórzu, drugi batalion blokował bazę na perymetrze, wzdłuż jej ogrodzenia. W strefie tyłowej znajdowały się znaczne zapasy amunicji strzeleckiej oraz skrzynki z granatnikami. Do żadnych incydentów jednak nie doszło.

W trakcie "operacji krymskiej" spadochroniarze napotkali pewne problemy natury logistycznej, ale nie wpłynęły one na wykonywanie zadań bojowych. Dużą pomoc udzieliły im (i jak wynika z innych relacji także innym pododdziałom rosyjskim) oddziały "miejscowej samoobrony" oraz prorosyjska ludność miejscowa. Istotnym dla powodzenia akcji było także oparcie w bazie piechoty morskiej w Sewastopolu, która była swoistą platformą logistyczną.

Pod koniec marca grupa bojowa brygady zajmowała pozycje na Perekopie, w oczekiwaniu na ukraiński atak na Krym (sic!). Także na tym etapie szczególną rolę odgrywała grupa snajperów (z etatowego plutonu), która prowadziła obserwację przedpola, oraz kompania specjalnego przeznaczenia.

Jak wspomniano w Pierewalnie skoncentrowano minimum dwa bataliony brygady, jednak nie były to jedyne pododdziały z jej składu. Z innego źródła wiadomo, że już wcześniej, na pokładzie transportowego Ił-a-76, na Krym przerzucono pododdział ze składu 31 Brygady. Sądząc po rodzaju wykonywanych zadań być może był to oddział wydzielony z batalionu rozpoznawczego brygady (tzw. razwiedbat). Co ciekawe żołnierze przebrani byli za ukraiński „Berkut” – otrzymali wcześniej stosowne sorty mundurowe z napisem „Milicja”. Jednostka przez miesiąc występowała jako „Berkut”, albo „zielone ludziki” - najwyraźniej w zależności od potrzeb. Wspomniany pododdział został przerzucony do Symferopola w pierwszym etapie koncentracji rosyjskich sił i środków na Krymie, bo 27 lutego brał udział w zajęciu budynku Rady Najwyższej Autonomicznej Republiki Krymskiej.

Spadochroniarze z Uljanowska, tak jak inne pododdziały wojsk powietrzno-desantowych, specnazu, czy piechoty morskiej, występowały na Krymie jako „zielone ludziki”, czyli w nieoznakowanych mundurach. W oczy rzucało się natomiast dobre uzbrojenie i wyposażenie – kewlarowe hełmy, kamizelki balistyczne i oporządzeniowe (w systemie 6Sz112), jednolite sorty mundurowe (w tym charakterystyczne „bałakławy”) etc. Brygada z Uljanowska, przygotowywana pod kątem alarmowych przemieszczeń w tzw. „gorące rejony” i będąca trzonem kolektywnych sił szybkiego reagowania (tzw. KSOR), nie stanowi tutaj wyjątku. Przykładowo przed wyruszeniem na Krym batalion otrzymał nowe noktowizory 1PN93-2.  

Marcin Gawęda


Absolwent Instytutu Historii Uniwersytetu Jagiellońskiego. Publicysta wojskowy, pisze dla magazynów branżowych, autor serii książek wydanej przez WarBook. 

Defence24
Defence24
Reklama
KomentarzeLiczba komentarzy: 30
Reklama
Maczer
niedziela, 19 kwietnia 2015, 02:18

Rosja to taki osiedlowy żul. Napaść na słabszego, wygrażać średniakom, a silnym z ukrycia pokazywać palce.

matej
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 09:24

to taki Sun Tzu po rusku

Olaf
niedziela, 19 kwietnia 2015, 20:55

Żeligowski zrobiło to samo w 1919r.

Coś podobnego?!
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 14:59

To jednak brzmi niepoważnie. Najpierw 800 żołnierzy blokowało bazę Brygady (sic!), dysponując poważnym (sic!) argumentem perswazji, w postaci granatników, dużej ilości amunicji oraz grupy snajperów... Następnie ta doskonale wyposażona (?) wydzielona grupa bojowa desantu wystraszyła się kompanii zwiadu. No przecież tak to mały Jasio wojnę sobie wyobraża...

Mag
wtorek, 21 kwietnia 2015, 01:38

Postawa kompanii desantu wynikała z faktu, że byli z "zewnątrz", w sensie nie byli miejscowymi. To nieduży oddział więc mógł zostać przeoczony w skali sił i środków SZU na Krymie. W relacji stoi wyraźnie, że niemiła niespodzianką, były BMD-2 za bramą. Co do wiarygodności relacji - to jest osobne pytanie, inna sprawa, że wiele elementów potwierdza się z innych źródeł, a sama relacja wygląda na dość wiarygodną.

Geoffrey
niedziela, 19 kwietnia 2015, 00:44

Mnie bardziej interesuje, co za ludziki zajęły pierwszego dnia akcji budynek parlamentu w Symferopolu. To była wzorcowa akcja terrorystyczna: zajęcie budynku rządowego, zakładnicy, głosowanie pod lufami karabinów.

Feliks L
niedziela, 19 kwietnia 2015, 23:30

Pozostaje jedno zasadnicze pytanie, jak sprawdziało by się to towarzystwo w boju nawet ze średnio wyszkolonym przeciwnikiem:-)

Kilo
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 13:09

"Of all the words of mice and men..."

cccp-y
środa, 22 kwietnia 2015, 13:38

znamy to , SPRZED II wojny, atak w obcych uniformach w Katowicach np. Tylko ten news o rozmowach o bombie A w bombowcu Tu -95 (co odwiedza potem La Manche) w styczniu br...nie nakazali im ciszy??

mi6
niedziela, 19 kwietnia 2015, 22:47

Brygada oczekiwała na ukraiński atak...i to jest potwierdzenie tego, że Ukraińcy niestety sami są sobie winni, gdyby działali bardziej zdecydowanie i stawili opór sytuacja mogłaby się potoczyć zupełnie inaczej (tak też sądzą Ukraińcy, których miałem okazję o to zapytać).

ciekawe
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 20:11

Dziwi mnie ten fragment: "Niemiłą niespodzianka dla żołnierzy rosyjskich był fakt, że na terenie jednostki przebywała tymczasowo (na ćwiczeniach) ukraińska kompania rozpoznawcza (rozpoznawczo-desantowa rota) z 25 Samodzielnej Brygady Powietrznodesantowej." Czyżby Rosjanie mieli tak słaby wywiad na jakby nie było "swoim' podwórku?

Adrian
sobota, 18 kwietnia 2015, 20:42

Ładna gawęda, nadaje się w sam raz do tomika serii WarBook, ale wiarygodność wątpliwa, ani śladu źródeł, nawet najmarniejszego linka brak. Zaś opisy typu "w sytuacji upadku do głębokiej wody (do dna 1 tys. m) szanse na ratunek były iluzoryczne" sugerują, że rosyjskim desantnikom wynalazek liny ubezpieczającej lub kamizelki ratunkowej jest nieznany :) Przesiadali się też chyba na pełnym morzu, bo głębokość krymskiego szelfu, to przeważnie 100-200 m.

zen
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 18:45

Głębokość 100 czy 1000 metrów nie stanowi już dla potencjalnego topielca wielkiej różnicy. No i w realnych warunkach przerzucania kilkuset ludzi w trybie nagłym raczej wątpliwe jest zaopatrzenie wszystkich w kamizelki ratunkowe. A jeśli byli w pełnym wyposażeniu bojowym to raczej mieli kamizelki ale kuloodporne. I zapinanie linek ubezpieczających nożna sobie wyobrazić przy przerzucaniu plutonu, a nie batalionu.

Kilo
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 12:26

O ile detale zawsze mozna podwazac, brak zrodel jest wystarczajacym powodem, zeby ten - i nie tylko ten - artykul traktowac z duzym dystansem.

kpt.red
niedziela, 19 kwietnia 2015, 23:37

NO i jak tam "Adrian" po odpowiedzi abc? Jakiś komentarz będzie czy gęba w kubeł?

abc
niedziela, 19 kwietnia 2015, 19:01

Ta skrócona relacja oficera tej brygady. Można ją znaleźć choćby tu: http://aftershock.su/?q=node/247590 Co ciekawe autor jest etnicznym Ukraińcem

sebo
sobota, 18 kwietnia 2015, 20:31

Ja się pytam gdzie jest "szeryf zza oceanu" którego wielu wypatruje, już sam Putin potwierdza że na Krymie były jednostki rosyjskie przebrane za "zielonych ludzików" a Obama tak się wygrażał tak straszył... Pytanie do ludzi od cenzury na defence24, czemu 2 moje komentarze zostały nie zaakceptowane? jeden z nich znajdował się pod tematem >> http://www.defence24.pl/news_rosyjski-su-27-i-samolot-szpiegowski-usa-bliskie-kolizji-nad-baltykiem mam nadzieje że ten zostanie zaakceptowany....

real politik
sobota, 25 kwietnia 2015, 10:49

szeryf zza oceanu jest zbyt zajęty zmienianiem reżimów na Bliskim Wschodzie

Dier
niedziela, 19 kwietnia 2015, 12:16

Szeryf pewnie gra w golfa, jak zawsze.

chorozy
niedziela, 19 kwietnia 2015, 11:42

'Szeryf"zza oceanu byl zbyt zaskoczony rozwojem sytuacji, bo przeciez wg. ich mniemania Ruscy to "pijaki w walonkach" mieso armatnie, a tylko "zachodnie" jednostki zdolne sa do blyskotliwych dzialan. "Ludzie z cenzury" tna wszystkie nieprawomyslne komentarze, przywyknij do tego lub przenies sie na niezalezne i obiektywne fora, np. Adnovumteam czy inne militarne ale "poza" obszarem Polski.

Maczer
niedziela, 19 kwietnia 2015, 02:20

Nie mierz nas, Waszą miarką Towarzyszu. W Polsce nie ma cenzury.

Riddler
niedziela, 19 kwietnia 2015, 17:43

Czy wiadomo, jaka jednostka specjalna szturmowała bazę w Belbek?

TOMASZ 83
niedziela, 19 kwietnia 2015, 13:45

ZADZIWIA JAK BOHATERSKO MIEJSCOWA LUDNOŚĆ STAWIAŁA OPÓR "AGRESOROM" . CALA TA OPERACJA TO SPACEREK , PO PROSTU ROSJANIE TAM WESZLI I JUŻ ZOSTANĄ.

gosc
niedziela, 19 kwietnia 2015, 21:49

Tylko nie znajacy historii konfliktu sie dziwia. Warto sobie przypomniec dokladnie daty wkroczenia na Krym i co w tym samym czasi(lub kilka dni wczesniej) sie dzialo w Kijowie. Jeszcze dlugo po wejsciu ruskow na Krym i jego aneksji wladze Ukrainy nie panowaly w pelni nad sluzbami. Zreszta do tej pory dalej sa tam szpiedzy i agenci z ruskiego FSB.

realista
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 10:39

Generalnie warto porównać te informacje z informacjami rozsiewanymi w tym czasie na polskich formach przez wszelkiego rodzaju słuchaczy Radia Moskwa i zobaczyć, jak te akacje były ze sobą skoordynowane. Warto w szczególności poczytać jak to wychwalano „berutowców”., którzy jak jeden mąż wyjechali z Kijowa i się przenieśli na Krym.

ito
niedziela, 19 kwietnia 2015, 11:28

Wobec sił ukraińskich zgromadzonych na Krymie takie siły musiałyby się okazać zupełnie niewystarczające- gdyby Ukraińscy żołnierze chcieli bronić Krymu i mieli coś przyłączeniu go do Rosji. Najwidoczniej nie chcieli i nie mieli. Z artykułu wynika, że wbrew tytułowi, nie była to specjalna, starannie zaplanowana operacja tylko działanie wręcz rutynowe. To akurat budzi niepokój. Jednostka, która jest zdolna ot tak sobie w trybie alarmowym dokonać przemieszczenia na znaczną odległość lądem/morzem/powietrzem, zająć i zabezpieczyć w trybie pokazówki nieznany, rozległy, obcy teren oraz zniechęcić do działań wszystkie elementy obcej armii, które miałyby do takich działań ochotę (jak choćby wspomniana kompania zwiadu) jako potencjalny przeciwni jest zjawiskiem niesłychanie nieprzyjemnym. Nawet, jeśli działała na terenie przyjaznym. Do tego wzmianki o spokoju i całkowitym braku bałaganu świadczą, że w armii rosyjskiej zaszły nieprzyjemne dla nas zmiany.

zen
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 18:30

Moim zdaniem skoro juz Putin zdecydował się na zajęcie Krymu to byłaby tylko kwestia ilu ludzi zginie żeby tego dokonać, a nie czy w ogóle by się to udało. Niezależnie od tego czy całe ukraińskie wojsko na Krymie stawiło by opór czy nie to nie byliby w stanie się obronić. Zwyczajnie ich zdolności bojowe były bliskie zeru. Totalna infiltracja przez rosyjska agenturą i pełne zaskoczenie wystarczyły żeby zająć półwysep niemal bez wystrzału. Tym bardziej, że w ogóle na Ukrainie panował pełny chaos polityczny i taki moment bezkrólewia. Swoja drogą gdyby armia podjęła walkę to niewątpliwe cały plan mógłby zacząć się sypać. Trwające walki mogły by uniemożliwić sterroryzowanie krymskiego parlamentu i podejmowanie stosownych uchwał i przeprowadzenia pseudoreferendum. No i zapewne gdyby Ukraińcy szybko się zwarli to nie byłoby separatystów w Donbasie bo zostaliby szybko i zdecydowanie spacyfikowani. Ale to gdybanie. Faktem jest że w razie gdyby siły specjalne ściągnięte specjalnie na Krym okazały się niewystarczające to weszły by do akcji wosjka z bazy w Sewastopolu i to by ostatecznie załatwiło temat.

matej
poniedziałek, 20 kwietnia 2015, 09:20

moglo tez byc tak, e wszystko zotalo wczesniej zaplanowane i przeprowadzone w tajemnicy przez zawodowy specnaz a tym biedakom z desantu sie wydawalo ze to oni, z marszu, na luzie, zreszta ruscy maja taka wyoczona flegme w zachowaniu, tka ledwo, ledwo, wystarczy jedna mala iskierka zeby fasada pekla

gosc
niedziela, 19 kwietnia 2015, 21:57

Szkoda, ze autor tego krociutkiego artykulu nie napisal, ze ruscy zablokowali lacznosc wojsk krymskich z dowodztwem na Ukrainie. W dodatku spora czesc dowodztwa wspolpracowala z ruskim FSB. Przypomne historie nowo mianowanego szefa floty wojennej, admiral Denis Berezowski, ktory od razu przeszedl na strone rosyjska.

zby79
niedziela, 19 kwietnia 2015, 19:41

To nie był obcy teren, ponieważ był dobrze rozpoznany przez żołnierzy rosyjskich. Przecież stacjonowała tam flota czarnomorska. Osłabienie armii przez Janukowycza to fakt. Obsadził wojsko swoimi (Rosjanami) no i takie były efekty jak chociażby zdrada adm Berezowskiego.

Reklama
Tweets Defence24
 
Reklama