Reklama
Reklama

Czy grozi nam wyścig zbrojeń? [OPINIA]

8 września 2019, 09:57
Zrzut ekranu 2019-09-07 o 19.03.55111
Fot. Defence24.pl

Rosja nie wycelowała dotychczas w nikogo ze swoich sąsiadów żadnych pocisków jądrowych, a wypowiedzenie przez USA traktatu INF stwarza zagrożenie nuklearnej apokalipsy. To wszystko burzy panujący od lat spokój w Europie, w warunkach którego konflikt między Rosją a NATO był nierealny.

To, oczywiście, nie moje poglądy, lecz główne tezy wygłoszone w trakcie panelu „Czy grozi nam nowy wyścig zbrojeń?” przez Igora Korotczenkę, redaktora naczelnego rosyjskiego magazynu „Nacjonalnaja Oborona” i członka Rady Społecznej przy Ministerstwie Obrony Federacji Rosyjskiej. Debata, moderowana przez Augusta Żywczyka z naszej redakcji, odbyła się w ramach tegorocznego Forum Ekonomicznego w Krynicy, a uczestniczyli w niej również eksperci z Włoch, Estonii i Gruzji, a także moja osoba.

Korotczenko wyjaśnił później, że rozmieszczone w obwodzie kaliningradzkim Iskandery „nie są w nikogo wycelowane”, a poza tym są przestarzałe i standardowo rozmieszczone wzdłuż całej granicy Federacji Rosyjskiej. Trudno tę logikę zrozumieć. Rosyjski ekspert użył też bardzo interesującej przenośni, porównując potencjalne rozmieszczenie w Europie amerykańskich wyrzutni broni jądrowej średniego i pośredniego zasięgu do trzech mężczyzn z pałkami zbliżających się do niedźwiedzia. I co ma zrobić osaczone zwierzę? Poczuje się zagrożone i zareaguje nerwowo atakując potencjalnych napastników. Korotczenko zasugerował również, że Rosja w takiej sytuacji będzie zmuszona zmienić swoją dotychczasową, jak przekonywał – pokojową i przyjazną wobec sąsiadów, politykę i wyceluje w nich swoje głowice. A to może w ostateczności doprowadzić do apokalipsy.

Problem w tym, że rosyjski niedźwiedź po pierwsze wcale nie spał sobie spokojnie, a po drugie rozumie znacznie lepiej konsekwencje swoich działań, niż dzika bestia w leśnej głuszy. Wyobraźmy sobie zatem, że do agresywnego, wygłodzonego niedźwiedzia podchodzą trzy bezbronne osoby, które chciałyby się z nim serdecznie i przyjaźnie wyściskać. Ślad by po nich nie został. Tymczasem owe „pałki” mogłyby zrobić niedźwiedziowi na tyle dużą krzywdę, że nie zdecydowałby się na prewencyjne uderzenie, wiedząc, że oznaczałoby to jego koniec. Rosyjski niedźwiedź szalony nie jest.

Sprowadzenie debaty nad renuklearyzacją Europy do opowieści o niedźwiedziu może razić, ale to nie ja, lecz Igor Korotczenko użył tej metafory. Ponadto, w istocie nie jest ona wcale infantylna, lecz wręcz doskonała. Ukraińcy zrezygnowali ze swojego arsenału jądrowego po rozpadzie ZSRR, zadowalając się gwarancjami na papierze, które, jak się okazało w 2014 r., były niewiele warte. Później wielokrotnie nad Dnieprem pojawiały się głosy, że gdyby zostawili sobie tę „pałkę”, to Krym nie zostałby anektowany, a w Donbasie nie toczyłaby się wojna.

W istocie broń atomowa w ostatnich latach stała się taką pałką tyle, że nie na niedźwiedzia, a na każdego, kto chciałby za bardzo interesować się tym, co trzymający ją robi u siebie. Innymi słowy, jest to swoisty immunitet, gwarancja ubezpieczeniowa, mająca uchronić przed interwencja któregoś z supermocarstw. Gdyby Saddam Husajn miał broń atomową, to zapewne jego ród nadal rządziłby Irakiem, tak jak ma to miejsce w przypadku Korei Płn. Jeśli Iran rzeczywiście dąży do zdobycia broni nuklearnej, co dziś jest zresztą wielce wątpliwe, to nie po to, by zyskać dzięki temu status regionalnej potęgi, lecz zabezpieczyć się przed interwencją, która zresztą i tak jest mało prawdopodobna w najbliższym czasie. Tak samo należy odczytywać niedawną sugestię Erdogana, że Turcja powinna wejść w posiadanie własnej broni jądrowej, i że każde „liczące się” państwo ma taką broń.

image
Fot. Defence24.pl

Proliferacja broni atomowej jest, oczywiście, bardzo groźnym zjawiskiem, ale konflikt między dwoma krajami nuklearnymi nie musi wcale skłaniać je do użycia tego rodzaju pocisków. Widać to wyraźnie w przypadku konfliktu pakistańsko-indyjskiego. Obie strony muszą bowiem zdawać sobie sprawę z ceny, jaką przyjdzie im za to zapłacić. Dlatego użycie broni nuklearnej jest zdecydowanie trudniejsze i mniej prawdopodobne niż konwencjonalnej. I dlatego właśnie istotą kryzysu wokół Iranu jest nie tyle jego program atomowy, co rozwój broni konwencjonalnej, przede wszystkim pocisków balistycznych.

Wystarczy sobie zadać pytanie po co miałby Iran zrzucać bombę atomową np. na Dubaj, skoro ostrzał rakietowy tego kraju, w przypadku zbrojnej konfrontacji, spowodowałby takie szkody, że Zjednoczone Emiraty Arabskie wolą nie ryzykować realizacji takiego scenariusza. Dlatego właśnie podjęły niedawno negocjacje z Iranem, dążąc do deeskalacji napięć. To samo zresztą dotyczy negocjacji Emiratów z jemeńskimi Hutimi, które nastąpiły po kolejnych atakach dronów tego sojusznika Iranu na lotniska emirackie (a także saudyjskie). Zwiększenie zdolności bojowych Iranu i jego sojuszników w zakresie takich ataków konwencjonalnych jest zupełnie wystarczające do osiągnięcia celu jakim jest dominacja w regionie. Aby zniszczyć ten potencjał konieczne byłoby dokonanie lądowej inwazji Iranu, obalenie obecnego systemu politycznego w tym kraju i jego okupacja, co jest zbyt kosztowne (nie tyle w wymiarze finansowym co polityczno-społecznym), by mogło zostać zrealizowane. Chyba że doszłoby do ataku nuklearnego. I dlatego właśnie jego prawdopodobieństwo jest takie niewielkie.

Oczywiście, inaczej sprawa wyścigu w zakresie zbrojeń nuklearnych ma się w przypadku krajów rywalizujących o globalną potęgę tj. USA, Rosji i Chin. Tu chodzi o zdobycie takiej przewagi, która umożliwiłaby zniszczenie arsenału przeciwnika przy utrzymaniu własnych zdolności na wypadek globalnego konfliktu nuklearnego. Tyle, że to nie zmienia faktu, że taki konflikt jest bardzo mało prawdopodobny. Z całą pewnością mniej niż konflikt o charakterze konwencjonalnym. Jak słusznie zauważył biorący we wspomnianej debacie Maxime Lebrun, dyrektor Departamentu Studiów Strategicznych Baltic Defence College w Estonii, ze względu na przewagę technologiczną oraz ekonomiczną USA, Rosja nie jest w stanie wygrać nuklearnego wyścigu zbrojeń z Amerykanami. A to powoduje, że nuklearny wyścig zbrojeń nie tyle zwiększa, co zmniejsza prawdopodobieństwo konfliktu, a konkretnie, podejmowania przez Rosję kolejnych agresywnych kroków bez użycia broni nuklearnej.

Fundamentalnym nieporozumieniem w odniesieniu do tzw. „III wojny światowej” jest to, że konflikt ten wyobrażany jest jako apokaliptyczna konfrontacja nuklearna największych mocarstw. Taka percepcja powoduje, paradoksalnie, zwiększoną tolerancję dla innych konfliktów, nie przywiązywanie do nich należytej uwagi, tylko dlatego, że nie jest w nich używana broń nuklearna. Tymczasem wiele z nich wiąże się z ogromnymi stratami ludzkimi (np. Druga Wojna Kongijska, w której zginęło ok. 5 mln ludzi), materialnymi, katastrofami humanitarnymi itp. Wiele wojen ma charakter „zastępczy” tzn. toczą się poza terenem obu stron i bez bezpośredniego użycia ich sił zbrojnych. W takich warunkach „wyścig zbrojeń” nabiera innego znaczenia. Często jest po prostu biznesem, a nie zwiększaniem własnego potencjału obronnego. Może również służyć budowaniu politycznej zależności między odbiorcą a dostawcą. Np. Rosja będąc głównym dostarczycielem broni dla Azerbejdżanu zyskała pełną kontrolę nad karabaskim konfliktem i faktycznie zniweczyła jakiekolwiek dywersyfikacyjne plany dostaw gazu przez Kaukaz południowy. Podobnie ma się rzecz z uzależnieniem Turcji przez Rosję m.in. przez takie kontrakty jak dostawa S-400.

Kluczowe znaczenie ma jednak to, że nieprawdziwe jest twierdzenie Igora Korotczenki, że przed wypowiedzeniem traktatu INF przez USA w Europie panował spokój. Kolejny uczestnik panelu, Vakhtang Charaia z Uniwersytetu w Tbilisi, przypomniał, że w ramach tego „spokoju” Rosja okupuje 20% terytorium jego kraju. W ramach tego spokoju doszło do ataku rosyjskiego na Gruzję w 2008 r., a następnie na Ukrainę w 2014 r. W tym drugim wypadku nastąpiło to w wyniku rozwinięcia asymetrycznych zdolności bojowych Rosji, w których kraj ten może łatwiej zdobyć przewagę nad USA, czy - tym bardziej - krajami europejskimi, niż w rozwoju arsenału nuklearnego. Wystarczy znów sobie zadać pytanie o to co jest bardziej prawdopodobne, czy nuklearny atak Rosji na np. Estonię, po tym jak obie strony (tj. USA i Rosja) wycelują w siebie pociski nuklearne, czy też atak hybrydowy w warunkach denuklearyzacji? Apokalipsa, w której zginęłaby też prawosławna mniejszość rosyjska, czy też atak „zielonych ludzików” poprzedzony dezinformacyjną kampanią o planowanym ludobójstwie owej prawosławnej mniejszości rosyjskiej?

Im większy koszt będzie takiego ataku, tym mniejsze będzie prawdopodobieństwo jego przeprowadzenia. I nie dotyczy to tylko Rosji. W odpowiedzi na zarzut Igora Korotczenki, że wysuwam bezpodstawne oskarżenia pod adresem Rosji, podkreśliłem, że nie jest to prawda, gdyż nie chodzi tu wyłącznie o jego ojczyznę. Nie można zapominać, że globalny wyścig zbrojeń obejmuje nie tylko i nie przede wszystkim broń nuklearną, a wojen konwencjonalnych, w tym o charakterze hybrydowym, jest coraz więcej, są coraz bardziej intensywne, krwawe i prowadzą do zmian granic.

Reklama
KomentarzeLiczba komentarzy: 21
Reklama
МАКС
wtorek, 10 września 2019, 06:36

Ja ci mówię jak Rosyjski, w ataku NATO na Rosję. Rosja nigdzie wtrącać się nie będzie, Rosja uruchomi się po miastach krajów Nato jądrowe rakiety, już nikogo zwalniać nie będzie jak w czasie ii Wojny Światowej, przestań rosjanami życie płacić za błędy ZACHODU, Rosja zastosuje całkowite zniszczenie państw i narodów.

Szach mat w jednym ruchu.
poniedziałek, 9 września 2019, 20:01

Czytając takie opinie jak ta korotczenki można powiedzieć czy leci z nami pilot? Z drugiej strony mam wrażenie,że oni w to wierzą.Są tak ukształtowani od pokoleń tą indoktrynacja,że przyjmują to za pewnik.To tylko potwierdza,że rosja nigdy nie była w sensie mentalnym,kulturowym częścią europy.

MAZU
poniedziałek, 9 września 2019, 12:59

Popatrzmy na problem z polskiej perspektywy. Rosja wielokrotnie ćwiczyła atak nuklearny na Warszawę, rozbija jedność NATO, sieje dezinformację, straszy, grozi oraz modernizuje armię i pracuje nad nowym typem uzbrojenia. Dla Polski stanowi zatem ogromne zagrożenie. W dłuższej perspektywie czasowej (ok. 10 lat) rozstrzygnie się wyścig USA - Chiny i to Rosja na tym skorzysta, bo ten słabszy będzie chciał się z Rosją dogadać. Pytanie - czyim kosztem - jest pytaniem retorycznym. Czas więc gra NA KORZYŚĆ ROSJI, bo wystarczy, że poczeka 10 lat, jednocześnie modernizując to co ma, a ma sporo... Jakieś SENSOWNE pomysły? M

Adam S.
piątek, 13 września 2019, 12:24

Nie ma żadnych przesłanek ku temu, żeby "słabszy" miał interes w dogadywaniu się z Rosją. Po pierwsze Rosja spadła z pierwszej do drugiej ligi i nie ma nic do zaoferowania, po drugie "dogadywanie" się z Rosją nie ma sensu, bo Rosja nie dotrzymuje umów. Jeśli Chiny urosną do roli światowego lidera (a to jest w perspektywie 20-30 lat raczej nieuniknione ), to Rosja pierwsza wejdzie pod wpływy Chin i zmieni się z drapieżnika w ofiarę. Chińczycy nie dają sobą manipulować jak Niemcy czy Francja. Na każdego rosyjskiego agenta i trola, mają stu swoich.

Palmel
poniedziałek, 9 września 2019, 12:03

Rosjanie potrzebują rynków zbytu i Euro i co podbiją nas i co dalej na pewno czytali raport adm. Canarisa z 1944r na temat polskiego państwa podziemnego i co zajmą nas i będą płacić w rublach

Vvv
poniedziałek, 9 września 2019, 03:52

Z pewnością obecny mon nie przystąpi :) przy jego obecnych zakupach śmiem twierdzić i wieża w wieczny pokój i ładne mikro parady

Kiks
poniedziałek, 9 września 2019, 03:29

Rosyjski ekspert od czego? Oni faktycznie odlecieli i nadal są przaśni. Jak długo można jeszcze eksploatować tę durną bajeczkę o niedźwiedziu, aby leczyć swoje kompleksy. Taaaa, wielki niedźwiedź, którego wszyscy boją się. Jakoś tego nie widać. Mało kogo obchodzi Rosja. Niech oni to w końcu pojmą. Już dawno nikt nie chce się z nimi bawić w piaskownicy.

Adam S.
piątek, 13 września 2019, 12:27

To nie jest odlot i oderwanie od rzeczywistosci, to jest zaplanowana budowa wielopiętrowej propagandy, budowa rzeczywistości wirtualnej, w którą mają uwierzyć mieszkańcy Zachodu. Jeśli nawet nie uwierzą we wszystko, to przynajmniej osłuchają się z propagandą i zaakceptują słownictwo. Im bardziej szalona propaganda - tym lepiej. Wtedy ta "mniej szalona" wydaje się całkiem sensowna.

Luke
poniedziałek, 9 września 2019, 03:21

“Czy grozi nam wyścig zbrojeń” to RP sie rozbraja I sprzeutu nie kupuje

Marek T
poniedziałek, 9 września 2019, 00:20

Wyścig zbrojeń już trwa, tyle że nie nazywa się go po imieniu... Rosja stara się odbudowywać pozycję i siłę jaką miał były ZSRR. Bycie przez nią żandarmem Europy nie jest już jednak możliwe... Pozostaje jej zachowanie państw z nią sąsiadujących bankami antydostepowymi i rozkręcanie konwencjonalnego wyścigu zbrojeń.

Sternik
niedziela, 8 września 2019, 22:15

Wyścig zbrojeń trwa już od dawna i Rosja właśnie z niego wypada.

bn
niedziela, 8 września 2019, 18:47

Pierwsze zdanie i już bzdury. Rosja celuje wszędzie gdzie trzeba. Czasy, kiedy ogłaszano że jakieś miasto jest na celowniku minęły dawno temu, bo kiedyś programowano rakiety ręcznie, otwierając korpus rakiety. Trwało to nawet kilkadziesiąt minut.. Dlatego w przypadku ataku i konieczności szybkiego odpalenia, nie było możliwości zmiany celu. Obecnie można cel zmienić bardzo szybko w trakcie samej procedury startowej, więc takie gadanie że się w kogoś nie celuje nic nie znaczy, bo to kwestia minut żeby cel wyznaczyć. A że to Rosja jest z reguły agresorem, to oni wybierają czas ataku, więc czasu na programowanie rakiet,nawet tych antycznych mają pod dostatkiem.

ech...
poniedziałek, 9 września 2019, 09:02

Dokładnie. Tak samo robią wszystkie strony ale napisanie że np Amerykanie celują w naszą stolicę byłoby passe bo to takie nie polityczne. POlityczne może nie ale strategiczne jak najbardziej.

Dalej patrzący
niedziela, 8 września 2019, 17:25

TAK - wyścig zbrojeń jest nieunikniony ze względu na konfrontację hegemonalną USA-Chiny, gdzie żadna ze stron nie odpuści, a reszta świata będzie dotrzymywała kroku, by zachować status, a w razie okazji - nawet wskoczyć na wyższą grzędę "porządku dziobania". To wyścig technologiczny - prowadzony non-stop na najwyższych obrotach z najwyższym priorytetem - niezależnie do eskalacji/deeskalacji wojny handlowej czy walutowej. Xi naznaczył 2035 na przegonienie USA w technologiach wojskowych. Pewnie nastąpi korekta tej daty - może opóźni się albo przyspieszy [bo obaj główni konkurenci ze wszystkich sił podstawiają nogę drugiemu - i obaj siedzą na ruchomych piaskach zadłużenia i problemów strukturalnych gospodarki]- ale jedno jest pewne - USA mają strategiczne "okno czasowe" na zdławienie Chin tylko do tego momentu. Potem będzie za późno dla Waszyngtonu. Jest jeszcze "make in China 2025" - który już budzi przerażenie "cywilnego" sektora high-tech w USA - program uzyskania przewagi przez Chiny w 70% technologii cywilnych...chociaż i tak wiele z nich jest w istocie technologiami podwójnego zastosowania...zwłaszcza AI, komunikacja natychmiastowa na splątaniu kwantowym, superkomputery kubitowe, masowa robotyka i autonomizacja urządzeń, nawet rzekomo "cywilna" 5G...spinająca na nowy poziom Przemysł 4.0 i wyścig high-tech o najwyższej marży...

Gość
niedziela, 8 września 2019, 12:48

Rosja cały czas prowadzi taką politykę , że należy się zbroić by mieć odpowiedni potencjał , który spowoduje że Rosji nie będzie się opłacało atakować. Tak tylko można utrzymać pokój.

Fanklub Daviena
poniedziałek, 9 września 2019, 12:54

A tez przypomnij nam znafco na ile krajów po IIWŚ napadła Rosja a na ile USA i ile milionów w ttm czasie wymordowała Rosja a ile USA? Tylko Amerykanom wolno? :)

Szach mat w jednym ruchu.
poniedziałek, 9 września 2019, 20:02

A może tak od 39 co znafco?

dim
poniedziałek, 9 września 2019, 19:13

@Fanklub Daviena. - jeszcze tylko wymień jeden kraj demokratyczny, praworządny, na który wojska USA napadły, po II wś ?

mc.
poniedziałek, 9 września 2019, 08:08

Bzdura. "Hegemonii Rosji" mogą zagrozić dwa mocarstwa - USA i Chiny. W Europie, czyli jedynym miejscu gdzie może dojść do ewentualnej "konfrontacji" (Rosja-USA) są trzy państwa - bardzo silne, które tej konfrontacji są przeciwne - Francja i Niemcy oraz Turcja. Bez tych państw, konfrontacja z Rosją (nawet w przypadku ewentualnej wojny hybrydowej made in USA) jest niemożliwa. Czyli PO CO ROSJA tworzy lądowy lotniskowiec - okręg Kaliningradzki ? Po co Rosja utrzymuje wojska w Naddniestrzu ? Po co była konfrontacja z Ukrainą ? Rosja jest zwyczajnie agresywna, jak pijany w "białej gorączce". Nieco inaczej jest z Chinami - Rosja próbuje się "wkupić" w sympatię Chin (sprzedaż ropy i gazu na absolutnie wyjątkowych warunkach, sprzedaż broni i nie reagowanie na bez licencyjną produkcję broni made in USRR). Rosja próbuje dołączyć do ewentualnego zwycięzcy wyścigu o dominację w świecie, stawiając na Chiny. Ale CHINY...

dim
poniedziałek, 9 września 2019, 19:25

W przededniu 2wś prawie wszystkie państwa były jej przeciwne. Podobnie w przededniu 1wś. Zresztą wojna nie musi zacząć się na granicy Rosji z Bałtami. Przykładowo gdzie Berlin, Paryż, Petersburg, a gdzie leżało jakieś Sarajewo ? Na kompletnym zad[...]u Europy i nawet Bałkanów. Ale to tam niechciana świtowa wojna wybuchła. Gdyż nikt nie przypuszczał, że tak być może. A teraz pokłócić mogą się i na Spitsbergenie. Lub w kosmosie.

mc.
wtorek, 10 września 2019, 02:10

We wrześniu 1939 roku państwem które najbardziej chciało wojny była III Rzesza i Rosja bolszewicka - oczywiście z różnych przyczyn. Niemcy musiały doprowadzić do wojny bo były na krawędzi bankructwa ekonomicznego. Jeszcze kilka miesięcy i musieliby ogłosić że nie są w stanie spłacać swoich obligacji. Między innymi dlatego Niemcy wyzbywali Żydów z ich majątku. Rosja miała inny powód do rozpętania wojny - ideologiczny (ale i ekonomiczny). Rosja była jedynym krajem na świecie w którym próbowano wprowadzić chory system ekonomiczno/ideologiczny czyli komunizm. Zgodnie z dawnymi dowcipami - jeszcze kilka lat i piasku by zabrakło, albo: w Rosji zboże jest jak słupy telegraficzne, ale nie takie wysokie, tylko jest ich tak mało. Dowcipy, dowcipami ale w 1980 roku na zjeździe organizacji kołchoźniczych (sowchozów) "pochwalono się" że na maleńkich poletkach które mają do swojej dyspozycji pracownicy sowchozów/kołchozów "produkuje się" 45 % warzyw które są dostępne w ZSRR i 35 % "mięsa". Czyli na wielkich obszarach które te sowchozy/kołchozy "obrabiały" nie rosło praktycznie NIC. Reasumując - Rosja bolszewicka musiała zdobyć terytoria i "niewolników" którzy Rosję wyżywią. Kraje Europy zachodniej czyli Francja, Wielka Brytania nie chciały wojny, bo nie była im ona do niczego potrzebna.

Reklama
Tweets Defence24
 
Reklama
Reklama